Je hebt het uitje al geboekt. De vliegtickets naar Kathmandu liggen er, je schoenen zijn ingelopen, en je klaagt nog steeds over dat rugzakgewicht met je partner.
▶Inhoudsopgave
Maar er is één ding dat veel trekkers te lang uitstellen: het samenstellen van een goede reisapotheek. En dat is eigenlijk best dom, want in de Nepalese Himalaya is geen apotheek om de hoek.
Geen drogist, geen huisarts, niks. Jij bent het ziekenhuis. Dus laten we er meteen mee aan de slag gaan, zodat je met een gerust hart de trail op kunt.
Waarom een reisapotheek voor Nepal anders is dan thuis
In Nederland loop je binnen tien minuten naar de apotheek. In Nepal kan de dichtbijste medische voorziening uren of zelfs dagen verwijderd zijn.
Hoogteziekte, buikloop, infecties, schaafwonden, blisters — het komma's allemaal voor op een trektocht. En dan heb ik het nog niet eens over de kwaliteit van sommige wegen of het drinkwater. Een goed doordachte reisapotheek is geen luxe, het is je levensverzekering in een tas.
De meeste trekkers trekken routes als de Everest Base Camp Trek, de Annapurna Circuit of de Langtang Valley.
Die gaan gemiddeld van de 1.500 meter naar wel 5.500 meter hoogte. Op die hoogte verandert je lichaam. Je hartslag stijgt, je ademhaling versnelt, en je immuunsysteem werkt anders. Kortom: je hebt andere medicatie nodig dan op een strandvakantie in Thailand.
De basis: wat zit er in een complete trekkingapotheek?
Laten we beginnen met de fundering. Dit is wat elke Nepal-trekker bij zich moet hebben, of je nu een ervaren bergbeklimmer bent of je eerste multi-day trek gaat lopen.
Maag-darm problemen
Buikloop is verreweg de meeste klacht onder trekkers in Nepal. Het komt door verkeerd drinkwater, ongewoonte voedsel of gewoon de stress op het lichaam.
Neem loperamide mee (bekend onder de merknaam Imodium) voor acute diarree. Daarnaast is een ORS-pakket (Oral Rehydration Salts) onmisbaar — dat is een zout-suiker mengsel dat je lichaam weer vult als je veel vocht verliest. Koop de WHO-standaard pakketjes, die zijn overal verkrijgbaar bij de apotheek of online bij apothekers.nl of de Trekpleister.
Pijn- en koortstabletten
Neem ook een kleine voorraad enterosorbentia mee, zoals Norit Activated Charcoal. Dat bindt gifstoffen in de maag en helpt bij lichte voedselvergiftigingen. Paracetamol is je beste vriend op de berg. Voor hoofdpijn, spierpijn, en de algemene kwalen van het trekken. Neem minimaal 20 tabletten mee.
Wil je iets sterker? Ibuprofen (400 mg) werkt ontstekkend en is ideaal voor gewrichtspijn of zwellingen na een harde dag.
Hoogteziekte medicatie
Let op: ibuprofen mag je niet langdurig nemen op een lege maag, dus combineer het met eten. Als je extra voorbereid wilt zijn, neem dan ook een strip diclofenac mee.
Dat is een sterker ontstekkingsremmer en erg handig bij peesontstekingen of ernstige spierklachten. Dit is waar het écht serieus wordt. Hoogteziekte (AMS, Acute Mountain Sickness) kan iedereen raken, ongeacht fitniveau.
De belangriste medicatie hier is acetazolamide, merknaam Diamox. Dit medicijn helpt je lichaam om sneller te acclimatiseren.
Wondzorg en verzorging
De gebruikelijke dosering is 125 tot 250 mg tweemaal per dag, te beginnen 24 uur voor het stijgen. Belangrijk: Diamox is een receptgeneemiddel. Je moet dit dus vooraf bij je huisarts of reisarts laten voorschrijven.
- Chloorhexidine of een ander ontsmettingsmiddel (bijvoorbeeld Betadine)
- Verbandmateriaal: gaas, pleisters, elastische verbanden
- Hydrocolloïde pleisters zoals Compeed — die zijn goud waard voor blisters
- Steriele wondcompressen voor grotere schaafwonden
- Medische tape en een klein schaartje
In Nederland kun je terecht bij de GGD Reisvaccinaties of gespecialiseerde reisgeneeskunde klinieken zoals Travel Clinic. Bespreek ook de bijwerkingen — tintelingen in handen en voeten zijn heel normaal.
Voor ernstige gevallen van hoogteziekte is dexamethason een noodmedicijn. Dit is een corticosteroïd dat hersenswellingen kan verminderen.
Bescherming tegen de zon en insecten
Dit is echt alleen voor noodsituaties en moet je arts je vooraf uitleggen hoe het werkt. Schaafwonden, blisters, schrammen — het hoort erbij. Maar een kleine wond op 4.000 meter kan snel geïnfecteerd raken. Neem mee:
Neem ook een tube antibiotische zalf mee, zoals Fucidin of Bacitracin. Bij infecties kun je daarmee tijd winnen tot je medische hulp kunt vinden. Op hoogte is de UV-straling veel intenser. Een zonnebrandcrème met SPF 50+ is geen overbodig luxe, het is noodzakelijk.
Neem ook een lippenbalsem met beschermingsfactor mee — opbrandende lippen op 5.000 meter zijn vreselijk.
Muggen en andere insecten zijn vooral in de lagere valleien een probleem. Een DEET-horloge met minstens 30 procent DEET beschermt je beter dan enig ander middel. Voor mensen die liever natuurlijke middelen gebruiken, is citriodiol (merknaam Citriodoor) een goed alternatief, hoewel het iets minder lang werkt.
Handige extra's die je niet mag vergeten
Naast de standaard medicatie zijn er een paar spullen die vaak vergeten worden, maar die echt het verschil kunnen maken. Drinkwater in Nepal is niet automatisch schoon. Neem waterzuiveringstabletten mee, zoals Micropur of Aquatabs.
Waterzuivering
Die doden bacteriën en virussen in twintig tot dertig minuten. Een alternatief is een Straw-type waterfilter zoals de LifeStraw, die je direct uit beken en rivieren kunt drinken. Ideaal voor onderweg.
Persoonlijke medicatie
Als je dagelijks medicatie gebruikt, neem dan altijd dubbel de hoeveelheid mee die je nodig hebt. Verdeel het over twee tassen, zodat als je één tas verliest, je nog een reserve hebt.
Eerstehulpset specifiek voor de berg
Neem ook een medisch attest mee van je arts, in het Engels, waarin staat welke medicatie je gebruikt. Dat kan handig zijn bij de douane of bij een medische noodsituatie. Naast de standaard wondzorg is het verstandig om een samendrukverband mee te nemen voor ernstige bloedingen.
Een thermometer (digitaal, zonder kwik) helpt bij het monitoren van koorts. En neem een klein handboekje eerste hulp op reis mee — het Rode Kruis heeft er een uitstekende van.
Waar koop je een kant-en-klare trekkingapotheek?
Geen zin om alles los in te kopen? Gelukkig zijn er in Nederland en België bedrijven die complete reisapotheken samenstellen. De Trekpleister heeft een eigen lijn met reisapotheken in verschillende maten. Apotheek.nl biedt ook maatwerk advies en pakketten voor reizigers.
En als je echt alles uit handen wilt geven, zijn gespecialiseerde aanbieders zoals Travel Health Clinic of De Reisapotheek uitstekend in staat om een op maat samengestelde apotheek te leveren, compleet met persoonlijk advies.
Wat je ook kies: bestel minimaal weken voor vertrek. Sommige medicatie, zoals Diamox, heb je op recept en dat kost tijd.
Tot slot: checklijst voor onderweg
Voordat je vertrekt, doe deze handige medische check: Een goede reisapotheek maakt of breekt je trektocht in Nepal.
- Heb je genoeg medicatie voor de hele reis plus een buffer van een week?
- Is je eerstehulpset compleet en controleer je de houdbaarheidsdata?
- Heb je een medisch attest in het Engels?
- Weet je hoe je je medicatie moet gebruiken, inclusief doseringen?
- Heb je je reisverzekering gecontroleerd op dekking voor hoogte trekken (boven de 4.000 meter soms een extra dekking nodig)?
Niet omdat je hem elke dag nodig hebt — hopelijk niet — maar omdat je met een gerust hart kunt genieten van de meest adembenemende landschappen op aarde. De Himalaya geeft je alles. Zorg dat jij er klaar voor bent.